Hortamuseum

Uitbreiding

35.jpg 32.jpg 15.jpg 07.jpg 05.jpg © SOFAM

Presentatie en bestaansreden

Het Hortamuseum was het eerste beschermde art nouveau gebouw in Brussel (1963) en werd in 1969 toegankelijk voor het publiek. De gemeente Sint-Gillis is eigenaar van de gebouwen in de Amerikaansestraat 23-25. Beide gebouwen waren lang de enige werken van Horta die in Brussel konden worden bezocht. Intussen krijgt het museum jaarlijks meer dan zevenenzestig duizend bezoekers over de vloer. De vzw Hortamuseum staat in voor het beheer en de werking van het museum dat de ambitie heeft de ideeën en de werken van deze architect onder het publiek te verspreiden.

De activiteiten van het Hortamuseum hebben zich in die mate ontwikkeld dat er extra ruimte nodig was. Het behoud van het gebouw kwam in het gedrang en de activiteiten van het Hortamuseum hadden een plafond bereikt :

- een te groot aantal bezoekers (zo’n 67.000 in 2006), op bepaalde tijdstippen geconcentreerd, vormde een bedreiging voor de stabiliteit van het gebouw van Victor Horta;

- door de getrouwe restauratie van de binneninrichting en de problemen inzake vochtregeling, temperatuur en licht was de organisatie van tentoonstellingen niet mogelijk;

- door het gebrek aan ruimte was het onmogelijk om gerichte pedagogische activiteiten te organiseren, o.m. voor kinderen;

- het gebrek aan een cafetaria, die bij de exploitatie van een museum hoort;

- het toenemende en constante belang van het aantal Art Nouveau werken die in het atelier op de tweede verdieping van het museum worden bewaard en waarvan het gewicht de stabiliteit van het gebouw in gevaar bracht.

 

Die verschillende punten noopten de gemeente Sint-Gillis ertoe om een oplossing voor het behoud te zoeken. Als bij toeval kwam het aanpalende huis, een werk van Jules Brunfaut (1900), te koop te staan.Verkoop van het gebouw naast het Hortamuseum. Eind december 2006 kreeg de gemeente te horen dat het gebouw naast het Hortamuseum werd verkocht. Na een bezoek van de leden van het gemeentebestuur en de conservatrice van het Hortamuseum, was al snel duidelijk dat het uitbreidingsproject van het museum via de aankoop van het huis nummer 27 in de Amerikaansestraat haalbaar was.

De grootte, het volume van de ruimtes en de indeling ervan, de uitstekende staat, het esthetische aspect, de opvallende architectuurkwaliteiten van dit gebouw (van de hand van architect Brunfaut) en het feit dat het aan het museum paalt, maken van het huis de uitgelezen plek voor een uitbreiding van het Hortamuseum.

 De aankoop

De eigenaar van het gebouw, de N.V. V. IMMO heeft de gemeente een eenzijdige verkoopbelofte voor de prijs van 1.250.000 € overhandigd, die de eigenaar heeft aanvaard. In maart 2007 heeft het gemeentebestuur met de aankoop van het gebouw ingestemd. Op 11 april 2007 hebben de gemeente en de verkoper de authentieke akte ondertekend, onder de opschortende voorwaarde van de niet-vernietiging door de Toezichthoudende Overheid en de goedkeuring van de aankoopprijs door federaal minister Laurette Onkelinx, voorzitster van BELIRIS. De akte die het opheffen van de opschortende voorwaarden bevestigde werd op 22 oktober 2007 goedgekeurd.

De samenwerkingsovereenkomst BELIRIS

Bij beslissing van 22 april 2005 tot goedkeuring van Bijakte nr. 9 bij het samenwerkingsakkoord van 15 september 1993 tussen de Federale Staat en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met betrekking tot bepaalde initiatieven om de internationale rol en de functie van hoofdstad van Brussel te bevorderen, de zogenaamde BELIRIS overeenkomst, werd een budget van 3.000.000 € voor de uitbreiding van het Hortamuseum toegekend.

 Het uitbreidingsproject

Beliris zal ook de restauratie van de uitbreiding met nummer 27 financieren. Na grondige wijzigingen door de verschillende eigenaars heeft het gebouw zijn historische karakter volledig verloren. De mooie ruimtes zijn uitstekend geschikt voor de nodige inrichtingen: op de gelijkvloers verdieping, een vestiaire en een cafetaria/wachtzaal, waarbij op dat niveau een doorgang naar het Hortahuis wordt gemaakt; op de eerste verdieping, een tentoonstellingszaal die perfect aan alle op vandaag vereiste normen inzake bewaring van kunstwerken beantwoordt; op de tweede verdieping, een atelier voor kinderen en kantoren en op de derde en vierde verdiepingen, de bibliotheek en de archieven (manuscripten en foto’s).

In de tentoonstellingszaal, die ook regelmatig voor tijdelijke tentoonstellingen kan worden gebruikt, komt er een tentoonstelling over het werk van Horta. De bezoekers zullen zo de architectuur van Horta in haar meest tastbare vorm aan de hand van plannen en foto’s kunnen ontdekken.

De gemeente Sint-Gillis heeft met de aankoop van het huis en het atelier van Horta en het herenhuis Hannon van Jules Brunfaut een voortrekkersrol gespeeld en is vast van plan haar art nouveau patrimonium, dat elke jaar steeds meer bezoekers trekt, te doen schitteren.

Barcelona of Glasgow hebben de werken van Gaudí en Mackintosh in de kijker geplaatst, waardoor beide architecten intussen onlosmakelijk met het imago van deze steden zijn verbonden. Dankzij de overeenkomsten tussen Beliris, het Brussels Gewest en de gemeente Sint-Gillis, zal het werk van Horta de nodige luister krijgen en de plaats binnen de Europese art nouveau innemen die het verdient.